Tot 30 september 2008 hebben de grote multinationale ondernemingen in China nog de tijd om vakbonden toe te laten in hun bedrijven. Zoniet volgen maatregelen. Dat meldt The New York Times.
The New York Times: "China heeft de druk opgedreven op sommige van 's werelds grootste ondernemingen om een vakbond toe te laten. Maar veel bedrijven staan daar niet voor te springen. Ze vrezen dat de Chinese werknemers daarmee de macht krijgen de productie te vertragen of te verstoren en allerlei eisen te stellen.
De ondernemingen zijn naar China gekomen omwille van de lage arbeidskost en om op hun thuisfront vakbonden te vermijden. Nu krijgen ze tot 30 september van dit jaar de tijd om in hun fabrieken en kantoren een vakbond toe te laten. Werkgevers die daar niet op ingaan, riskeren op een zwarte lijst terecht te komen. Ze riskeren ook een geldboete want de wet verplicht hen een vakbond toe te laten.
Bedrijfsanalysten zeggen dat de evolutie de werknemers heel wat macht kan geven om loonsverhogingen en andere eisen te stellen. 'We staan voor een grote verandering,' zegt Andreas Lauffs die voor Baker & McKenzie in Shanghai werkt. Hij is goed op de hoogte van de Chinese arbeidswetgeving. 'De bedrijfsleiding moet nu op zijn minst de werknemers en de vakbond consulteren en in veel gevallen gaan onderhandelen over een hele reeks aangelegenheiden. Vroeger kon ze daarin autonoom beslissen.'
De forcing van de vakbond komt op een ogenblik dat veel ondernemingen al te maken krijgen met stijgende loonkosten in China. Toch hebben al honderden ondernemingen zoals Wal-Mart, McDonald’s, KFC en Pizza Hut vakbondsvertegenwoordigers toegelaten. Anderen blijven dwarsliggen. Microsoft bijvoorbeeld geeft geen antwoord op de vraag van de vakbond. Ook bij Pricewaterhouse Coopers blijft het stil.
'Sommige buitenlandse ondernemingen hebben zich in China niet altijd netjes gedragen op vlak van de belangen en de rechten van de werknemers,' zegt vakbondsvrouw Wang Ying. 'Nu de economie en de maatschappij zich ontwikkelen, moet China de belangen van de werknemers verbeteren.'
Het toelaten van de vakbond is niet goedkoop. Niet alleen omwille van de looneisen die de vakbond kan stellen maar ook omdat de wet zegt dat de werkgever een supplementaire 2 procent van het loon van alle werknemers aan de vakbond moet betalen voor diens werkingskosten.
Het is nu nog niet te zeggen of de evolutie ook daadwerkelijk zal leiden tot een andere machtsverhouding in de bedrijven. 'Alles hangt ervan af,' zegt arbeidsspecialiste Anita Chan, 'hoe de vakbond in de bedrijven opgebouwd wordt. De mensen op de vloer moeten leren hoe ze hun collega's kunnen vertegenwoordigen en hoe ze moeten onderhandelen.'
Vakbondsvrouw Wang Ying voorspelt dat tegen eind september 80 procent van de multinationals in China een vakbondsvertegenwoordiging zullen hebben. 'We maken grote vooruitgang,' zegt ze."
Bron: David Barboza, 'China Pressures Big Companies to Allow Union', New York Times, 12 september 2008