Kiest China de kapitalistische weg?

Als wij leren van het kapitalisme, wil dat dan zeggen dat wij het socialisme de rug toedraaien? Dat is één van de thema's van een opgemerkte toespraak van het Chinese kaderlid Ai Ping.

Op de 11de Internationale Ontmoeting van de Communistische en Arbeiderspartijen in New Delhi, op 22 en 23 november 2009, hield afgevaardigde Ai Ping van de Communistische Partij van China een opgemerkte redevoering. Hij had het over:

  • de aanpak van de crisis in China,

  • het verwijt als zou China kapitalistisch zijn,

  • de werking van de communistische partij,

  • het karakter en de impact van de financiële crisis.

Hieronder de integrale vertaling van zijn toespraak.

Beste afgevaardigden,

Eerst en vooral wil ik u de warme groeten overbrengen van alle leden van de internationale afdeling van het Centraal Comité van de Communistische Partij van China (CPC) en van zijn secretaris Wang Jiarui. Deze bijeenkomst biedt een belangrijk platform voor de communistische partijen waar ook ter wereld om informatie en ideeën uit te wisselen en discussies te organiseren over bepaalde onderwerpen.

Ten tweede zou ik van deze gelegenheid gebruik wil maken om u op de hoogte te brengen van de nieuwe ontwikkelingen in China en van de recente beslissingen van de CPC.

De financiële crisis die vorig jaar in de Verenigde Staten uitbrak, heeft de economie en het leven van de mensen in heel wat landen zwaar beïnvloed. Omwille van de ernstige impact van deze crisis is het jaar 2009 het moeilijkste jaar geweest voor China's economische ontwikkeling sinds het begin van deze eeuw.

Anti-crisis maatregelen en hun effect

De CPC en de Chinese regering hebben op tijd macro-economische maatregelen genomen om de crisis aan te pakken en een voortdurende en snelle economische groei te verzekeren. Wij hebben een pro-actieve fiscale politiek en een matig losse monetaire lijn toegepast. Wij hebben een omvangrijk plan uitgewerkt voor de uitbreiding van de binnenlandse vraag en de aanmoediging van de groei.

Een investeringsplan van 4.000 miljard yuan (zowat 400 miljard euro – vertaler) over twee jaar zal de overheidsuitgaven in belangrijke mate doen toenemen, de binnenlandse vraag omhoog duwen en de welvaart van de mensen verhogen. Wij hebben een structurele belastingpolitiek uitgewerkt die verscheidene renteverlagingen meebracht om de liquiditeit van het banksysteem te verzekeren en de buitenlandse vraag te stabiliseren. In de industrie is een verreikend programma van herstructurering en verjonging opgezet om de technologische vernieuwing, de energiezuinigheid, de vermindering van de uitstoot en de bescherming van het milieu aan te moedigen. Wij hebben grote inspanningen gedaan om de binnenlandse markt – in het bijzonder op het platteland – uit te breiden, de landbouwontwikkeling te stabiliseren en het inkomen van de boeren te verhogen. Wij hebben maatregelen genomen om de sociale zekerheid te hervormen met het doel iedereen toegang te geven tot basisgezondheidszorg. Wij hebben ook maatregelen genomen om verplicht onderwijs effectief gratis te maken en het wonen in de stad en op het platteland betaalbaar zodat de mensen zich daarover geen zorgen moeten maken.

Al deze maatregelen hebben al een zeker effect en je kan reeds een aantal positieve gevolgen zien. Tussen januari en september groeide ons bruto binnenlands product met 7,7 procent tegenover dezelfde periode in 2008. De verkoop in de winkels steeg met 15,1 procent, het inkomen van de overheid groeide met 5,3 procent en de consumptieprijzen daalden met 1,1 procent. De cijfers tonen dat onze binnenlandse consumptie stevig is, de vraag naar investeringen groeit stapsgewijze, de maatschappij in haar geheel is stabiel en de algemene economische situatie wordt beter. De maatregelen die China genomen heeft om de crisis te bestrijden, hebben niet alleen een positief effect op de Chinese economie. Ze stimuleren de economie van de hele regio en van de wereld.

Vooruitgang van voorbije 60 jaar

Wij hebben dit jaar de 60ste verjaardag gevierd van de stichting van het nieuwe China. De Communistische Partij van China en het Chinese volk hebben de voorbije 60 jaar grote successen geboekt die de aandacht van de wereld getrokken hebben. China's economie en China's algemene kracht zijn fors toegenomen. China heeft nu de derde grootste economie van de wereld en is ook de derde grootste handelsnatie. Het leven van de mensen is sterk verbeterd. Het bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking steeg van 35 dollar in 1949 naar 3.266 dollar vorig jaar. De levensverwachting steeg van 35 naar 73 jaar. De morele en ethische normen van de Chinese maatschappij zijn verhoogd. Wij hebben een socialistische wetgeving met Chinese kenmerken tot stand gebracht. Wij doen constant inspanningen om de wet te doen eerbiedigen en de culturele integriteit van ons volk te verbeteren. De verhouding tussen China en de wereld heeft historische veranderingen ondergaan. De wereld schenkt nu veel meer aandacht aan China. Het lot van China en het lot van de wereld zijn sterker met elkaar verbonden.

De ervaring van de voorbije 60 jaar toont dat wij in de eerste fase van het socialisme de economische ontwikkeling altijd als de centrale opdracht moeten beschouwen. Wij moeten hervorming en opening up zien als de motor van economische, politieke, culturele en sociale ontwikkeling. Wij moedigen economische en politieke hervormingen aan om het enthousiasme, het initiatief en de creativiteit van de hele bevolking te verhogen, sociale gelijkheid en rechtvaardigheid te realiseren en in het hele land de vitaliteit te stimuleren. We moeten de socialistische democratie verder ontwikkelen, de socialistische wetgeving verbeteren, de wet doen toepassen, en de stabiliteit van ons land verzekeren. We moeten de opbouw van onze partij verbeteren en versterken, de anti-corruptie campagne in de diepte voeren en partij en volk dichter bij mekaar brengen.

Laten wij het socialisme varen ?

Sommige partijen die te weinig op de hoogte zijn van de nationale omstandigheden in China, denken dat China het marxisme opgegeven heeft en niet langer de socialistische richting aanhoudt. Sommige partijen noemen het Chinese systeem zelfs "autoritair kapitalisme". Die beschuldigingen kloppen niet. Zoals jullie weten is China een groot oosters land met een relatief achterlijke economie en cultuur. China zit nu in de eerste fase van het socialisme en dat zal zo nog een hele tijd duren. In de marxistische literatuur vind je geen handleiding van hoe het socialisme te ontwikkelen in specifieke nationale omstandigheden. De CPC heeft altijd het marxisme aangehouden als haar leidende ideologie. Onze partij heeft altijd gestreefd naar het invoegen van de basisstellingen van het marxisme in de Chinese omstandigheden en in de tijdsgeest om een nieuwe weg uit te stippelen voor de opbouw van het socialisme. CPC-leiders van de opeenvolgende generaties hebben de collectieve wijsheid van de hele partij geconcentreerd, zij hebben de ervaringen en de lessen van andere landen gesystematiseerd en een systeem uitgewerkt van socialisme met Chinese kenmerken.

Naarmate zijzelf en China evolueren, moet de CPC als een leidinggevende partij leren van al de schitterende verwezenlijkingen van de menselijke beschaving met inbegrip van de methoden en managementsystemen die de wetten kunnen weerspiegelen van het beheren van de modern sociale productie zoals de kapitalistische markteconomie. Maar dit betekent niet dat we het kapitalisme willen nabootsen, laat staan overnemen. Integendeel, ons doel is het socialisme te verbeteren, te consolideren en te ontwikkelen.

Ik ben ervan overtuigd dat de voortdurende exploratie van de Chinese communisten en hun succes in de opbouw van een sterker China niet alleen het marxisme kunnen helpen verrijken en ontwikkelen maar dat dit ook een aanmoediging en een inspiratiebron is voor alle communisten ter wereld. Ik denk dat dit een grote bijdrage zal zijn voor de internationale socialistische beweging.

Ideologisch en politiek niveau verhogen

In september laatstleden is het Centraal Comité van onze partij in voltallige zitting bijeen gekomen. Daar is de beslissing genomen de partij-opbouw te versterken en te verbeteren. Ik wil graag de belangrijkste ideeën daarvan toelichten.

De CPC leidt nu al 60 jaar de regering. De praktijk heeft bewezen dat de CPC de sleutel is van ieder succes in het land. Daarom moet de leidende positie van de CPC vastberaden aangehouden worden. De wereld is in volle ontwikkeling en ondergaat verandering en aanpassing. China is geconfronteerd met nieuwe omstandigheden en problemen. De CPC wacht enorme, complexe en zware taken in het vooruitstuwen van hervorming, opening up en socialistische modernisering. De partij moet daarom goed opletten voor de uitdagingen die eraan komen. De partij moet moedig zijn om nieuwe wegen te exploreren en ze moet onophoudelijk werken aan zelf-correctie.

De ideologische en theoretische vorming moet op de eerste plaats komen om alle leden een beter inzicht te geven in de essentie van het marxisme. De opbouw van de partij moet geïntegreerd worden in de hoofdopdracht de leiding te verzekeren van de socialistische ontwikkeling. We moeten onze aandacht toespitsen op de versterking van de regeringsbekwaamheid van de partij en we moeten waken over het voorhoede karakter van de partij zodat de CPC altijd op de eerste rij staat in de vooruitgang. We moeten altijd onthouden dat de CPC in dienst staat van de gemeenschappelijke belangen en dat wij de leiding van de staat hebben in dienst van het volk. Wij moeten altijd sterke banden hebben met het volk. De partij moet in de zoektocht naar middelen het dynamisme te vergroten, geen angst hebben voor nieuwe ideeën en nieuwe praktijk. De partij moet tenslotte zelfdiscipline uitoefenen, correct zijn met de leden en het management van partijzaken verbeteren.

De CPC wil zichzelf opbouwen als een marxistische partij gericht op leren en haar eigen ideologisch en politiek bewustzijn verhogen. We moeten het democratisch centralisme verbeteren en de interne partijdemocratie uitbreiden. We moeten ook ons personeelsbeleid hervormen en een contingent opbouwen van kaders van groot kaliber die meer onderlegd zijn in de toepassing van wetenschappelijke ontwikkeling en sociale harmonie. We moeten onze inspanningen verdubbelen om de basisorganisaties van onze partij te versterken en de organisatorische wortels van de partij te consolideren. De partij moet verder haar goede werkstijl behouden en sterke banden met het volk blijven onderhouden. We moeten de bestraffing van corruptie intensifiëren, een preventiesysteem uitbouwen en vechten tegen corruptie.

Zolang er kapitalisme is, zullen crisissen voorkomen

Ik zou het graag nog even willen hebben over mijn persoonlijke opvattingen die geïnspireerd zijn door deze samenkomst. De globale financiële crisis is nog niet voorbij, er blijven heel wat risico's voor de wereldeconomie bestaan. Veel politici en wetenschappers hebben de crisis bestudeerd en waardevolle inzichten naar voor gebracht. Ik wil mijn eigen inzichten met u overlopen.

Veel mensen leggen de schuld voor de financiële en economische crisis bij de 'dolle speculatie in de financiële markt', de 'nietsontziende concurrentie', of 'het overdreven toekennen van kredieten'. Ze menen dat de crisis te overwinnen is en dat men tot een herstel kan komen als het kapitalisme 'gereguleerd' wordt. Ik denk dat deze crisis niet verschilt van andere crisissen die wij gekend hebben en die veroorzaakt zijn door de interne tegenstelling van het kapitalisme. Zulke crisissen kunnen niet uitgeroeid worden. Ze zullen regelmatig opduiken zolang het privé bezit van het kapitalisme bestaat en de interne tegenstelling ongewijzigd blijft. Vandaar de zich steeds herhalende cyclus van crisis-herstel-crisis in de ontwikkeling van het kapitalisme. Het tijdelijk goed functioneren is in feite slechts de voorbode van een nieuwe crisis. De huidige crisis levert een nieuwe getuigenis dat Karl Marx gelijk had in zijn analyse van de kapitalistische economische crisis en dat de kapitalistische productiewijze gedoemd is te verdwijnen.

Maar kunnen we dan de conclusie trekken dat het kapitalisme deze crisis niet zal overleven? Ik denk dat het antwoord op deze vraag 'neen' is. We kunnen wel zeggen dat deze crisis de overgang van kapitalisme naar socialisme zal bespoedigen.

Dankzij de nieuwe wetenschappelijke en technologische revolutie en de zelf-aanpassing van het kapitalisme, gekoppeld aan een economische boom gevolgd door kapitaalexpansie, kende de kapitalistische wereld sinds het midden van de twintigste eeuw een relatief stabiele en welvarende periode.

Het kapitalisme heeft sinds de Engelse burgerlijke revolutie 360 jaar geleden, veel ervaring opgebouwd in de aanpak van zijn crisissen. Er is vandaag nog altijd ruimte voor de groei van de kapitalistische productiviteit en de zelf-aanpassende capaciteit van de kapitalistische productiewijze is niet uitgeput. De inherente tegenstelling van het kapitalisme komt tot uiting in complexe bewegingsvormen die dan eens radicaal zijn, dan weer mild. Daarom zal het een lange tijd duren vooraleer het socialisme het kapitalisme zal vervangen. Marx zei immers: "Geen enkele sociale orde verdwijnt vooraleer de productiekrachten tenvolle ontwikkeld zijn binnen de beschikbare ruimte, en hogere productieverhoudingen verschijnen nooit vooraleer de materiële voorwaarden van hun bestaan rijp geworden zijn in de schoot van de oude matschappij." Een correct begrip van de ontwikkeling van het kapitalisme kan ons helpen een wetenschappelijk inzicht te krijgen in de realiteit en de juiste politiek toe te passen. Gezien de huidige krachtsverhouding denk ik dat het kapitalisme gedurende een bepaalde peroiode sterker zal blijven dan het socialisme en dat de socialistische landen met kapitalistische landen moeten omgaan in een verhouding van strijd en samenwerking om onze overlevingskansen te vergroten.

(sorry voor de stroeve taal, de vertaler is zo kort mogelijk bij de oorspronkelijke tekst gebleven)

Op www.infochina.be gezet op 16 december 2009.