Binnen een paar dagen beginnen de werken aan de bouw van de eco-stad Tianjin. De Chinezen willen een nieuwe, erg milieuvriendelijke stad voor 350.000 mensen bouwen. Deze eco-stad is geen alleenstaand geval. China zoekt in projecten en experimenten de meest efficiënte weg om de weerslag van de verstedelijking op het milieu te beperken.
Tianjin is een al bestaande industriële stad in het noordoosten van China, op zowat 130 kilometer van Beijing. De nieuwe stad komt 40 kilometer ten zuiden van Tianjin, vlak aan zee. Eco-Tianjin (een echte nieuwe naam is er nog niet) zal 30 vierkante kilometer groot zijn. De eerste wijk van 4 vierkante kilometer zal gereed zijn in 2011.
Voor de bouw van de stad gaat China intens samenwerken met Singapore. De twee landen hopen met de uitwisseling van hun bestaande ervaringen nieuwe methoden uit te werken die nog milieuvriendelijker zijn. De nieuwe stad moet een prototype worden voor andere nieuwe steden.
China doorloopt een fase van snelle verstedelijking. De voorbije 10 jaar is de stadsbevolking gegroeid van 395 naar 600 miljoen. Ieder jaar kwamen er 20 miljoen stedelingen bij. En dus moest China ieder jaar nieuwe stedelijke woonruimte bouwen voor evenveel mensen als de inwoners van New York, Londen, Brussel, Parijs en Amsterdam samen. De komende 20 jaar zullen opnieuw 200 miljoen mensen van het platteland naar de stad verhuizen. De Chinese overheid is daarom naarstig op zoek naar nieuwe methoden om de belasting van het milieu zo laag mogelijk te houden en in de bestaande steden te verminderen. Ze hoopt dat de bouw van eco-stad Tianjin veel zal leren, net zoals projecten en experimenten elders in China.
Er zijn 18 hoge normen en criteria vastgelegd waaraan eco-Tianjin moet voldoen. De stad wil de bestaande biodiversiteit in stand houden. Ingenieurs bouwen aan systemen waarbij regenwater, de ontzilting van water en de zuivering van gebruikt water instaan voor de helft van het waterverbruik in de stad. Minstens 90 procent van de verplaatsingen van de inwoners zal groen zijn: ze zullen gebeuren te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer. De basis van het openbaar vervoer zijn trams en lichte treinen, aangevuld met een breed netwerk van frequent rijdende elektrische bussen. De infrastructuur voor sociale en culturele organisaties en voor ontspanning komt in of vlak bij de woonwijken. Iedere woonwijk krijgt zijn winkelcentrum. Ziekenhuizen, universiteiten en scholen worden gebouwd in de stad. De helft van de mensen zal in de stad zelf werken zodat grote verplaatsingen minder nodig zijn. Minstens 15 procent van de energie zal komen van de wind en de zon.
Uitstoot broeikasgas verminderd met de helft
Eco-Tianjin zal de uitstoot van koolstof maximaal beperken maar de stad zal niet koolstof-vrij zijn. Rizhao, een stad van 3 miljoen inwoners in de provincie Shandong, halfweg tussen Beijing en Shanghai, is flink op weg om dat wel te worden. Vier steden liggen op kop om dit streefdoel te halen: Rizhao, Arendal in Noorwegen, Vancouver in Canada en Växjö in Zweden.
Bijna 100 procent van alle nieuwe appartementsgebouwen in Rizhao heeft zonnepanelen om het water te verwarmen. Dat is ook zo voor 30 procent van de lagere woningen in de wijken. Het winnen van zonne-energie is vier jaar geleden gestart. Het gebruik van een waterboiler op zonne-energie is in Rizhao goedkoper dan de elektrische variant. Dat maakt het voor de inwoners des te interessant. Het verwarmen van water in woningen, appartementen en gebouwen is goed voor naar schatting 10 procent van de broeikasgassen in China.
De straat- en parkverlichting en de wegsignalisatie in Rizhao draaien op zonnecellen. De stad heeft alle kleine ondernemingen gesloten die hun energie uit steenkool haalden. Grotere ondernemingen die dat doen moesten verhuizen, hun installaties aanpassen of zich aansluiten op de elektricteitscentrale van de stad. Het gaat vooral om fabriekjes en fabrieken in de sectoren cement, papier en staal. De stad heeft zelf wel een elektriciteitscentrale op steenkool maar daar wordt hoogwaardige Siemens-technologie gebruikt die de vuile uitstoot beperkt.
De plaatselijke biochemische fabriek produceert citroenzuur dat gebruikt wordt in medicamenten en soft drinks. De fabriek gebruikt microben om uit het afval van zoete aardappelen, graan en cassave, dat het nodig heeft voor de productie van citroenzuur, methaangas en veevoer te halen. Het gas gaat naar vier elektriciteitsgeneratoren die daarmee 50.000 kwh per dag produceren. Rond de stad zijn er al een tiental bedrijven die methaangas gebruiken voor de productie van hun elektriciteit.
Als gevolg van dat alles is het energieverbruik van Rizhao met één derde verminderd. De uitstoot van broeikasgas is op vier jaar verminderd met de helft. De stad is van plan de komende vijf jaar de uitstoot nogmaals met de helft te verminderen. Li Zhaoqian, de vroegere burgemeester van de stad is bevorderd tot vice-gouverneur van de provincie Shandong. Hij is ook benoemd tot voorzitter van de parlementscommissie die zich bezig houdt met de milieuproblemen in de steden.
Nieuwe groene stadsdelen
Shanghai is een ander voorbeeld dat toont dat de periode van de snelle economische ontwikkeling en verstedelijking zonder oog voor het milieu grotendeels voorbij is. Ieder jaar groeit de bevolking in Shanghai aan met ruim 300.000 mensen. De stad deint uit. Dit jaar begint de bouw van het nieuw stadsdeel Dongtan dat 86 vierkante kilometer groot zal zijn. Dongtan wordt gebouwd op het eiland Chongming, aan de andere kant van de Yangtze-rivier. Het stadsdeel zal bestaan uit drie gemeenten. Het eerste deel zal al gereed zijn in 2010. Daar zullen 10.000 mensen wonen. Dongtan moet een eco-stadsdeel worden. De overheid is al gaan kijken in Rizhao om te zien hoe ze dat daar doen. Dongtan zal moeten uitblinken in de isolatie van woningen en gebouwen, laag elektriciteitsverbruik in de economie, de administratie en thuis, recyclage, energie van de zon, de wind en uit biomassa.
In het Jiang’an district van de centraal gelegen stad Wuhan is een gelijkaardig project bezig.
Dit artikel is geschreven door Peter Franssen, redacteur van www.infochina.be op 5 september 2008. Het steunt op artikels uit Ecos Magazine, Science Alert, Scientific America, New Scientist en China Daily.